ISO 19650 w 2026 roku – co się zmienia i czy trzeba się tym teraz przejmować
ISO 19650 w 2026 roku przechodzi pierwszą dużą zmianę od swojej publikacji w 2018 roku – i jeśli nigdy wcześniej nie miałeś z tą normą do czynienia, ten artykuł jest właśnie dla Ciebie. Nie zakładamy żadnej wcześniejszej wiedzy o normach ISO ani o skrótach z branży budowlanej. Zaczynamy od podstaw, tłumaczymy każdy termin przy pierwszym użyciu i pokazujemy na podstawie oficjalnych materiałów BSI (British Standards Institution), co konkretnie się zmienia i co warto z tym zrobić już teraz.
Źródło: hustro.com
Czym w ogóle jest ISO 19650 – wyjaśnienie od zera
Zacznijmy od tego, czym ta norma w ogóle jest, zanim przejdziemy do zmian. ISO 19650 to międzynarodowy zestaw wytycznych, który opisuje, jak porządkować i wymieniać informacje na projekcie budowlanym – kto tworzy dany dokument, kto go sprawdza, kto go zatwierdza i gdzie trafia gotowa wersja. Innymi słowy, jest to instrukcja obsługi dla całego przepływu dokumentacji i danych na inwestycji, tak żeby projektant, wykonawca i inwestor pracowali na tej samej, aktualnej wersji informacji, zamiast gubić się w mailach i wersjach roboczych.
Ta norma powstała w 2018 roku i od tego czasu nie była poważniej aktualizowana. W Polsce nie jest ona obowiązkowa – firmy stosują ją dobrowolnie, najczęściej dlatego, że tego wymaga inwestor albo konkretny przetarg. Mimo to jej znaczenie rośnie: powstał nawet polski podręcznik BIM Standard PL, który opiera się właśnie na zasadach ISO 19650 i który pozytywnie zaopiniował Urząd Zamówień Publicznych.
Co się właśnie wydarzyło – status aktualizacji
To na razie projekt, nie gotowa, obowiązująca wersja
10 marca 2026 roku opublikowano tak zwany projekt normy międzynarodowej, w skrócie DIS (z angielskiego Draft International Standard). To ważne rozróżnienie: DIS oznacza wersję roboczą, przygotowaną do konsultacji publicznych, a nie gotowy, obowiązujący dokument. Konsultacje pierwszej i drugiej części normy trwały do 3 maja 2026 roku, natomiast trzecia część dołączyła do procesu w czerwcu. Dzięki temu tysiące ekspertów i firm z całego świata mogło zgłaszać swoje uwagi, zanim ostateczna treść zostanie zatwierdzona.
Stara wersja obowiązuje aż do zatwierdzenia nowej
Dopóki nowa wersja nie zostanie oficjalnie zatwierdzona, obowiązuje ta z 2018 roku. Ponadto finalną publikację przewiduje się dopiero na 2027 rok, choć w praktyce tego typu terminy bywają przesuwane. Jeżeli więc prowadzisz dziś projekt zgodny z ISO 19650, nic pilnego nie musisz robić. Mimo to warto wiedzieć, w którą stronę zmierza norma, żeby nie zaczynać od zera, gdy zmiany wejdą w życie.
W skrócie: to jeszcze projekt, a nie gotowa norma. Obecne zasady z 2018 roku nadal obowiązują i będą obowiązywać, dopóki nowa wersja nie zostanie oficjalnie opublikowana.
Trzy najważniejsze zmiany w prostych słowach
Projekt nowej wersji normy jest dość obszerny, jednak większość zmian sprowadza się do trzech głównych wątków. Poniżej wyjaśniamy każdy z nich bez żargonu.
1. Koniec podziału na budowę i użytkowanie budynku
Obecna norma traktuje osobno fazę budowy i osobno fazę użytkowania gotowego budynku, jakby to były dwa różne światy z dwiema różnymi instrukcjami. W praktyce prowadziło to do sytuacji, w której cała dokumentacja i model budynku trafiały do szuflady zaraz po odbiorze. Zarządca budynku zaczynał wtedy niemal od zera. Nowa wersja znosi ten podział i traktuje cały cykl życia budynku – od projektu, przez budowę, aż po dziesiątki lat użytkowania – jako jeden, ciągły proces zarządzania informacją.
2. Odejście od słowa „BIM” na rzecz „zarządzania informacją”
Skrót BIM (z angielskiego Building Information Modelling) kojarzył się dotąd głównie z modelami 3D budynku w specjalistycznym programie. Tymczasem cała idea normy zawsze dotyczyła czegoś szerszego – uporządkowanego zarządzania informacją jako takiej. Nie ma przy tym znaczenia, czy chodzi o model 3D, zwykły rysunek PDF, arkusz kalkulacyjny czy protokół z narady. Dlatego autorzy nowej wersji świadomie przesuwają nacisk z terminu „BIM” na „zarządzanie informacją”, żeby jaśniej pokazać, o co naprawdę chodzi: o dane i dokumenty, a nie wyłącznie o modele 3D.
3. Nowe nazwy dla znanych już dokumentów
Weźmy dokument znany dotąd jako plan wykonania BIM, czyli w skrócie BEP (Building Information Modelling Execution Plan). Zmienia on nazwę na plan tworzenia informacji, w skrócie IPP (Information Production Plan). Funkcja dokumentu zostaje ta sama – nadal opisuje on, kto, kiedy i w jaki sposób dostarcza konkretne informacje na projekcie. Zmienia się jedynie nazwa i nieco szerszy zakres. Podobnie znikać będzie skrót LOD, opisujący dotąd poziom szczegółowości modelu, na rzecz nowego terminu LOIN (Level of Information Need), czyli poziomu, na jakim informacja faktycznie jest komuś potrzebna do podjęcia decyzji.
Stara i nowa terminologia w skrócie
| Pojęcie | Wersja z 2018 roku | Projekt wersji 2026/2027 |
|---|---|---|
| Plan tworzenia dokumentacji | BEP (plan wykonania BIM) | IPP (plan tworzenia informacji) |
| Poziom szczegółowości | LOD (poziom rozwinięcia modelu) | LOIN (poziom potrzeby informacyjnej) |
| Zakres czasowy normy | Osobno budowa, osobno użytkowanie | Jeden proces przez cały cykl życia budynku |
Co to oznacza dla platformy CDE
CDE jako miejsce, gdzie teoria zamienia się w praktykę
Platforma CDE, czyli wspólne środowisko danych, o którym pisaliśmy więcej w artykule Jak napisać wymagania do platformy CDE, jest właśnie tym miejscem, w którym cała ta teoria zamienia się w praktykę. To tam trafiają dokumenty, tam odbywa się ich sprawdzanie i zatwierdzanie. Zgodnie z nowym podejściem powinny tam zostać na dobre, nie tylko do dnia odbioru budynku.
Dane muszą przetrwać dłużej niż sama budowa
Zniesienie podziału na fazę budowy i fazę użytkowania oznacza w praktyce, że platforma CDE nie powinna kończyć swojej roli w dniu odbioru końcowego. Dokumentacja, decyzje i historia zmian zgromadzone podczas budowy stają się fundamentem, na którym zarządca budynku opiera swoją pracę przez kolejne dziesiątki lat. Właśnie dlatego przy wyborze platformy CDE warto już dziś sprawdzić, czy dane można łatwo eksportować i przekazywać dalej. Chodzi o to, żeby był to rutynowy proces dostępny przez cały czas trwania współpracy, nie tylko opcja w dniu zakończenia projektu.
Czy trzeba już teraz coś robić
Bez pośpiechu, ale też bez odkładania tematu na później
Krótka odpowiedź brzmi: nie ma pośpiechu, ale nie warto też całkowicie o tym zapominać. Skoro finalna wersja normy pojawi się najwcześniej w 2027 roku, żaden bieżący projekt nie wymaga natychmiastowych zmian. Mimo to firmy, które dopiero zaczynają swoją przygodę z ISO 19650 albo planują wdrożenie platformy CDE, mogą skorzystać z tego, że kierunek zmian jest już znany.
- Sprawdź, czy Twoja platforma CDE dobrze obsługuje eksport danych – niezależnie od tego, czy projekt się kończy, czy dopiero trwa, warto mieć pewność, że dokumentacja przetrwa dłużej niż sama budowa.
- Nie ucz się na pamięć starych skrótów, jeśli dopiero zaczynasz – jeżeli Twoja firma nie ma jeszcze utrwalonych nawyków związanych z BEP czy LOD, prościej od razu myśleć w kategoriach zarządzania informacją niż uczyć się terminologii, która za rok czy dwa może się zmienić.
- Obserwuj sytuację, zamiast działać pod presją – konsultacje trwają, a treść projektu może się jeszcze zmienić. Warto śledzić temat, ale nie ma potrzeby przebudowywać dziś działających procesów pod dokument, który nie jest jeszcze zatwierdzony.
Podsumowanie: ISO 19650 w 2026 roku w trzech zdaniach
Po pierwsze, to, co wydarzyło się w marcu 2026 roku, to dopiero projekt normy, a nie jej ostateczna wersja. Obecne zasady z 2018 roku nadal obowiązują. Po drugie, kierunek zmian jest jasny: koniec podziału na budowę i użytkowanie, przesunięcie z modeli 3D na szersze zarządzanie informacją oraz nowe nazwy dla znanych już dokumentów. Po trzecie, platforma CDE zyskuje na znaczeniu – to właśnie ona ma stać się miejscem, gdzie informacja żyje przez cały cykl życia budynku, a nie tylko do dnia odbioru.
Zobacz, jak Hustro wspiera zarządzanie informacją według ISO 19650
Umów się na krótką prezentację i sprawdź, jak Hustro porządkuje dokumentację projektową na każdym etapie inwestycji.
Poznaj wszystkie moduły
Poza zarządzaniem dokumentacją, Hustro obsługuje też inspekcje i przekazania, usterki, BHP oraz raportowanie – wszystko w jednym miejscu, bez przełączania się między aplikacjami.
Zarządzanie usterkami