Rzeczywiste doświadczenia a stereotypy

Nie zauważyłem żadnego związku pomiędzy wiekiem użytkowników aplikacji (Hustro) a ich aktywnością czy podejmowaniem decyzji. Bardzo często osoby z wieloletnim doświadczeniem są najbardziej aktywnymi użytkownikami. Objawy nieprzejrzystej kultury pracy widzę również sporadycznie i są one zazwyczaj powiązane z osobami z kadry zarządzającej, które narzucają swój sposób pracy na placu budowy, tłumacząc go większą efektywnością.

Uważam, że bariery psychiczne i kulturowe są powiązane nie z naszą branżą a z dobrze zbadanymi zachowaniami ludzkimi objawiającymi się przywiązaniem do stanu obecnego, lękiem przed zmianą oraz obawami przed podejmowaniem decyzji. Na czym polegają te zachowania?

Badania przeprowadzone przez Daniela Kahnemana i Amosa Tversky o opublikowane w The psychology of preferences. Scientific American w 1982 roku wskazują na istnienie “efektu pominięcia”, błędu poznawczego powodującego inne odczuwanie skutków błędu wynikającego z działania, a błędu wynikającego z bezczynności. Przykładem może być sytuacja związana z podjęciem decyzji o zakupie nowego oprogramowania dla zespołu realizacyjnego. 

Nowe oprogramowanie może doprowadzić do podniesienia produktywności zespołu i oszczędności w wysokości 100,000,00 zł. Brak decyzji o zakupie oprogramowania będzie zatem kosztował 100,000.00 zł. Co, jeśli jednak podejmiesz decyzję o zakupie oprogramowanie a wdrożenie okaże się klapą prowadzącą do utraty 100,000.00 zł? Większość osób bez wahania wybierze pierwszą opcję mimo tego, że efekt będzie taki sam. Czujemy, że lepiej do straty przyczynia się bezczynność niż nasze działanie.

Rzeczywiste przyczyny oporu

Przywiązanie do status quo zostało świetnie zobrazowane w badaniach przeprowadzony przez S. Eidelman, J. Pattershall i  C. S. Crandall w ramach projektu badawczego Longer is Better, którego wyniki zostały opublikowane n łamach Journal of Experimental Social Psychology, Volume 46, z 2010 roku. W ramach eksperymentu grupę uczestników poproszono o ocenę obrazu datowanego na 1905 rok. Kolejna grupa oceniała ten sam obraz tym razem przedstawiony jako powstały w 2005 roku. Obraz datowany na 1905 rok został oceniony jako bardziej estetyczny niż ten sam obraz datowany na 2005 rok. To badanie przeprowadzono w wiele różnych wariantach, jednak wszystkie dawały taki sam rezultat, „starsze” obrazy okazywały się zawsze lepsze. Jako ludzie, w sposób naturaly przyjmujemy starsze sposoby działania jako lepsze.

Zdaniem wspomnianych badaczy, lęk przed zmianą wynika bezpośrednio ze sposobu w jaki działa nasz mózg. Badania wskazują na to, że nowe działania wywołują większe obciążenie niż te do których jesteśmy przyzwyczajeni, a nawet przy podjęciu decyzji o zmianie działania mózg stara się wykorzystywać schematy znane z naszych nawyków. Naszym naturalnym celem jest dążenie do najmniejszego obciążenia co powoduje, że każda próba odmiany wiąże się z oporem organizmu.

Przeciwdziałania na opór

Rozumiejąc już powody braku decyzyjności czy lęków przed zmianą możemy łatwiej wychwycić je w zachowaniu naszego zespołu i skutecznie im przeciwdziałać. Najskuteczniejsze działania prowadzą do wyjaśnienia i zredukowania naturalnych obiekcji przez: obniżanie ryzyka podjętej decyzji.

Do najbardziej efektywnych działań ze strony osób wprowadzających nowe rozwiązania należą: czytelne przedstawienie problemu, który chcemy rozwiązać, likwidację starych sposobów działania (tak by nie było alternatywy), promowanie zysku z wdrożenia nowego rozwiązania mając na uwadze zyski konkretnej osoby a nie tylko zyski organizacji oraz stworzenie spójnej strategii rozwiązywania problemów za pomocą technologii. 

Z perspektywy doboru rozwiązań warto zwrócić uwagę na:

• pomoc dostawców przy wdrożeniu i szkoleniu pracowników, 
• poziom i dostępność pomocy technicznej i merytorycznej dostawców
• poziom skomplikowania proponowanych wdrożeń.

Brak wsparcia doprowadza często do trudności w zrozumieniu źródeł problemów, które chcemy rozwiązać oraz przedłużenia czasu wdrożenia rozwiązania. Współpraca z kompetentnym dostawcą pozwala na zmniejszenie barier psychicznych i kulturowych przez możliwość wykorzystania doświadczenia eksperta.

Dla chętnych istnieje również opcja działania na rzecz zmian w prawie. Dzięki organizacjom branżowym takim jak SIDiR, Contech Poland czy PZPB można przedstawiać swoje propozycje ustawodawcy efektywniej niż działając w pojedynkę.

Brak wsparcia doprowadza często do trudności w zrozumieniu źródeł problemów, które chcemy rozwiązać oraz przedłużenia czasu wdrożenia rozwiązania.

Kluczowe wnioski

Badania i doświadczenia praktyków wskazują, że nie ma istotnego związku między wiekiem czy doświadczeniem pracowników a ich gotowością do przyjmowania nowych technologii. Kluczowe są natomiast ludzkie zachowania, takie jak przywiązanie do status quo czy lęk przed zmianą, które można zneutralizować poprzez świadome działania.

Wreszcie, skuteczne działania na rzecz wprowadzania nowych rozwiązań powinny obejmować czytelne przedstawienie problemu, likwidację starych sposobów działania oraz zapewnienie wsparcia technicznego i merytorycznego. Współpraca z doświadczonymi dostawcami może pomóc w pokonywaniu barier psychicznych i kulturowych poprzez wykorzystanie ich ekspertyzy.

Artykuły powiązane